Zussen

Het hebben van een zus is echt speciaal. Sommigen van ons snappen wat ik bedoel. Elkaar aan kijken en weten hoe de ander zich voelt. Kunnen lachen om dezelfde kleine dingen. Ruzie kunnen maken maar het ook altijd weer goed maken met een knuffel en kus.

Een springende aardappel op ons bord, doet ons terug denken aan onze kindertijd. Sommige vriendinnen kennen we alle twee al meer dan 30 jaar en we weten welke kleine teen er bijna af lag, hoe vaak de amandelen gepeld moesten worden, wie onze liefdes waren (en nog zijn!) en met welke muziek we het hardst in de auto mee blèren .

In de loop van de jaren neemt het leven je mee, ben je druk met gezin, werk, familie, vriendinnen en andere zaken en spreek je elkaar niet meer dagelijks…. maar de liefde wordt niet minder. We plannen nog steeds jaarlijks een weekend weg, zoeken samen de muziek op, doen leuke dingen en we delen de meest gênante, gekke, liefdevolle en verdrietige dingen met elkaar. En als de nood aan de zus is, staan we voor elkaar klaar.

Daarnaast zijn wij voortgekomen uit onze vader en moeder. En zijn wij de enigen die mogen mopperen op deze liefste ouders. Lijken we beiden op hun en toch ook weer niet. Gaan we verder waar zij zijn gebleven en genieten we van ieder moment met hun. Kunnen zij ons af en toe nog steeds achter het behang plakken…. en wij hun inmiddels ook.

Vandaag, vrijdag 13 september is mijn nieuwe zussendag. Ik voeg alle zussen toe aan mijn leven. De levende zussen en de zussen die er niet meer zijn. Opdat een ieder de zus die zij heeft, of heeft gehad, niet vergeet en even extra koestert omdat het zo bijzonder is.

Als je ook een zus hebt, dan zou je vandaag een kaartje of appje kunnen sturen, of kunnen bellen en haar even laten weten dat je dankbaar bent dat ze je zus is? Of wil je juist vandaag dat kaarsje aansteken om even contact te maken en haar kunnen bedanken voor wat er is geweest? Want ook al is ze er niet meer, ze heeft nog steeds invloed op jouw bestaan. Koester je zus, ze blijft voor altijd in je leven….

Heb een mooie zussendag!

Beschuitje hagelslag

Dat is wat ze altijd at tijdens het ontbijt. Tenminste, voor zover ik het me kan herinneren en in ieder geval de keren dat mijn zus en ik bij haar en onze oom bleven logeren. In de keuken op de barkruk zittend, met een kopje thee. Keuvelend in de badjas en  zorgend voor ons. We waren nog jong, mijn zus en ik en logeren bij tante en oom was als een tweede thuis.

Het zijn de kleine dingen die mij zijn bijgebleven; het logeren als papa en mama samen op vakantie gingen, de Bouquet reeks boekjes die ergens lagen en die ik op enig moment verslond, Quinta die we samen uitlieten en werd aangevallen door de buurhonden en die zij dan weer verjaagde door heel hard met haar paraplu op de honden te slaan.

Het is altijd achteraf dat we denken; had ik maar vaker aangewaaid, meer gebeld of vaker een kop koffie gedaan. Waren we maar ingegaan op de laatste uitnodiging die ze deden, dan hadden we nog samen kunnen babbelen over de dingen die haar bezig hielden.

In 1988 logeren we weer, Olympische Spelen worden gekeken, met het Olympisch Ontbijt van Koos Postema, verschillende mensen schuiven aan en ook Theo en Thea plus hond, die de boterhammen van de tafel vrat. We kijken elke ochtend, tv aan bij het ontbijt, sport volgen, meejuichen bij goud en lachen om de gasten. Zo huiselijk, zo thuis en tegelijk zo anders.

Veel later het moment dat ze opgenomen werd in het ziekenhuis met kanker, inmiddels 20 jaar geleden en ze tegen mij zei: ‘Dit gevecht ga ik aan, ik ga hier niet aan onderdoor hoor!’ Het was een gevecht, we wisten niet waar het toe zou leiden maar dat moment dat ze genezen verklaard werd, weer ging tennissen en ze inderdaad de kanker overwonnen had, ik weet het nog zo… Ze knokte zich terug en ging ‘gewoon door’.

En toen ik wonende in Hilversum, op de woensdag niet werkend mijn moeder met haar zus wel eens opzocht, samen koffie drinkend bij V&D en ik hun kwebbelend aantrof. Om daarna de markt nog even over te gaan, stofjes te voelen en plantjes te halen. Ze wilde altijd stofjes voelen…

Natuurlijk werd ze ouder, ging het autorijden niet meer zo goed en toen ze de auto bij de voetbalvereniging in de bosschage parkeerde is ze er volgens mij mee gestopt. Hilarisch verhaal, tussen twee bomen eindigend en er niet meer uit kunnen en tegelijk de trieste bevestiging dat sommige dingen niet meer gaan naarmate men ouder wordt.

De keren dat ik haar zag, bij mijn ouders of bij hun thuis was er altijd aandacht. Ongeacht met welke man ik was, welk werk ik deed of waar ik woonde, er was altijd een lief woord, een dubbele kus en oprechte interesse waar ik mee bezig was. De stiefkinderen ontvingen altijd een verjaardagskaart en ik werd steevast gebeld met mijn verjaardag. Soms wel nadat ze eerst een paar jaar achter elkaar steeds mijn oude mobiele nummer belde en zo keer op keer een oud-collega sprak. Die, toen ik hem weer een keer trof ontroerd was dat ze me altijd belde, en me zo ook kon feliciteren voor mijn verjaardag.

Hun aanwezigheid op ons huwelijk was een cadeautje, smullend alle gamba’s met kop en staart en al in haar mond stoppend genoot zij en ik genoot weer van haar. Hoe ouder ze werd, hoe kleiner ze werd, hoe fragieler ze werd en hoe duidelijk het werd dat ze heel langzaam aftakelde. Om vervolgens als een pittige tante zittend op de bank ons terecht te wijzen ‘dat kan ik écht nog wel zelf hoor!’.

De beschuitjes hagelslag, het wrijven over mijn buik als ik buikpijn had, haar luchtje, de aandacht, het kaatje knobbel wat ze kon zijn, de boerenkool met worst met Kerst, het lachje, haar gebit die exact de mijne is, het er altijd goed verzorgd uit willen zien, haar gestifte lippen, het trots zijn op haar kinderen en kleinkinderen, de liefde voor haar man en familie en ook haar heerlijke koppigheid…. Ik ga het missen.

Ze is niet meer. Woensdagochtend 10 april is mijn liefste tante overleden. Blij dat we nog afscheid hebben kunnen nemen en dat ik haar veel dubbele kusjes heb kunnen geven. Een deel van haar zit in mij en alle mooie herinneringen zal ik koesteren.

Rust zacht liefste Riek… Vanaf nu zal ik met extra veel liefde de beschuitjes hagelslag eten, denkend aan die ene engel die óók daarboven precies weet wat ze wil…!

Littekens

Het afsluiten van relaties, mislukte liefdes of verbroken vriendschappen, is voor mij een emotioneel proces. Ik heb mijn hart open gesteld, de liefde of vriendschap binnen laten komen, mijn onvoorwaardelijke liefde en vriendschap terug gegeven en energie gestoken in mensen waar ik van hield en mijn leven mee wilde delen. Ik heb me kwetsbaar opgesteld en alle liefde gegeven die ik geven kon.

Vriendschappen kunnen oppervlakkig zijn. Soms merk je na verloop van tijd dat je elkaar niet meer zo nodig hebt. Of dat het in het contact altijd om de ander draait, dat de ander de sh*t kwijt moet en weinig interesse heeft om naar jouw verhaal te luisteren. In hoeverre stel je jezelf dan de vraag of dit je energie geeft of kost? En wanneer kies je er voor om dit met de vriend(in) te bespreken? Hoe kwetsbaar stel je jezelf op? Hoe geef je de ander de ruimte om te reageren op jouw verhaal? Hoeveel energie wil je steken in het herstellen van een relatie? En als er dan een keuze komt, wellicht afscheid van de ander, hoe verwerk je dat verlies dan?

Hoe het ook verloopt in vriendschappen of relaties, hoe kwetsbaar ik me ook opstel, welke gesprekken ik ook voer, en welke keuze er uiteindelijk gemaakt wordt, afscheid nemen van een vriend(in) vind ik moeilijk. Ook als ik denk te weten dat ik de juiste keuze heb gemaakt, omdat het me teveel energie kostte, omdat er dingen gezegd zijn die té kwetsend en egoïstisch waren, of omdat een van beiden ineens verliefde gevoelens kreeg, ik blijf het lastig vinden de ander helemaal uit mijn leven te bannen. Mijn moeder zei altijd; ‘Tijd heelt alle wonden’. Maar soms duurt het me gewoon te lang voordat de wond geheeld is, en blijf ik mezelf pijnigen door er bij tijd en wijle heel bewust aan te denken…

In de liefde is het vaak nog emotioneler. Mijn liefdes hebben mijn kwetsbaarheden gezien, mijn minder mooie kanten en mijn onvolmaaktheden. En natuurlijk hoopte ik dat ik mijn prins gevonden had, dat ik oud met hem zou worden, dat ik mijn grootste liefde gevonden had. De lat werd hoog gelegd, verwachtingen werden gecreëerd en de relatie moest altijd intens en passievol zijn.

Ik vind het lastig om écht helemaal voorgoed afscheid te nemen van een oude liefde of vriendschap. Vaak vanwege de diepe, intense gevoelens maar ook omdat er bijvoorbeeld nog een vervelende geldkwestie speelt, post arriveert op een oud adres dat we samen gedeeld hebben, of ik haar weer zie fietsen in de stad. Het is de wond die weer een beetje open gaat. Ik stoot er door de omstandigheden weer tegen aan, of de ander weet de zere plek weer als vanouds te vinden. De wond die ik zo goed had laten helen, waar emoties, verdriet en boosheid diep onder verborgen zitten, is open en de gevoelens zijn weer in alle hevigheid voelbaar.

Het leven geeft allerlei ervaringen, daar hoef je niets voor te doen, leuke en minder leuke dingen, dat is het mooie van het leven. En sommige ervaringen zorgen voor verdriet, pijn waar je niet onderuit komt, wonden die als littekens altijd bij je blijven. Littekens die je het liefst zo snel mogelijk met een crème wilt wegwerken om er nooit meer aan te hoeven denken, en ze al helemaal niet meer wilt voelen.

Nieuwe mensen in mijn leven zorgen er momenteel voor dat ik weer eens goed in de spiegel kijk. *Zucht…..* Ik probeer naar mijzelf te luisteren en mijn eigen kwetsbaarheden en onzekerheden onder ogen te zien. Kruip ik daarom weg? Heb ik daarom weinig behoefte aan contact? Wil ik mijn littekens het liefst niet zien en voelen? Ik heb ze, ze zijn er en misschien moet ik ze koesteren, ik ben wie ik ben. Het voelt als een een koude douche, en om mijzelf zo puur en naakt aan de buitenwereld te laten zien… Nee, ik ga mijn littekens eerst verzorgen met een extreem dure crème, zodat ik ze zelf wat beter kan koesteren. En dan, heel misschien…….krijgt de buitenwereld ze ook te zien…